
Nezvažajučy na te, ščo slovaćka vid čeśkoї stala vidriznjatysja vidrazu ž pislja rozpadu slov'janśkoї spiľnoty, vse ž do 19 storiččja v Slovaččyni, v jakosti literaturnoї movy, vykorystovuvalasja čeśka, v jaku postupovo vchodylo vse biľše slovaćkych elementiv, v 15 i 16 st. z'javljajuťsja perši zv'jazni slovaćki teksty.
V kinci 18 stolittja Anton Bernolak ( 1762 - 1813) sprobuvav stvoryty pyśmovu slovaćku, ale joho meta skorystatysja holovnym čynom zahidnoslovaćkym dialektom tak i ne bula dosjagnuta. Tiľky v polovyni 19-go stolittja hrupi slovaćkych patriotiv na čoli z Ljudovitom Šturom (1815 - 1856), Jozefom Myloslavom Gurbanov (1817 - 1888) i Mihalom Myloslavom Godži (1811 - 1870) vdalosja stvoryty pyśmovu slovaćku movu na osnovi seredńoslovaćkoho dialektu.
Čechy možuť bez problem čytaty slovaćki hazety, sluchaty slovaćkoju radio i dyvytysja telebačennja. Pryčyna ćomu - bezlič zahaľnoho v stanovlenni dvoch mov. Tak, napryklad, i v čeśkij i slovaćkij zlylysja vymova i i y, v oboch movach isnujuť korotki i dovhi holosni, naholos padaje na peršyj sklad.
Takož bahato spiľnoho možna znajty, porivnjujučy vidminky, dijevidminy i slovotvir. Najbiľš vyrazni vidminnosti z'javljajuťsja v slovnykovomu skladi, jakyj syľno zminyvsja v naslidok rozdiľnoho istoryčnogo rozvytku dvoch kraїn. U periody 1918 - 1939 ta 1945 - 1992 čechy i slovaky žyly v odnij deržavi, i tomu kontakt dvoch mov buv zrozumilym ščodennym javyščem.
Rezuľtatom bahatoričnogo zitknennja stalo najavnisť zahaľnyh sliv i movnych konstrukcij. Tak, napryklad, v čeśkij movi z'javylysja slova: výdobytek, rozlučka, horkotĕžko, neurčitek, dovolenkový, odvislý. Sportyvni komentatory inodi vymovljajuť imena na slovaćkyj maner: Bratislavčan, Žilinčan (zamisť Brastislavan, Žilinjan). Vplyv slovaćkogo na čeśkyj - ce takož prysutnisť v ostanńomu govirok: vynikajícnĕ, strhujícnĕ.
Цікава інформація тут: https://www.youtube.com/watch?v=JzX7xGzTKWM&lc=z23bwhjqgyjozt3cracdp434cyfdlgucsmdux51ts3hw03c010c
Немає коментарів:
Дописати коментар